Waar is het ketendenken in de kringloopvisie?

Onder het motto ‘Farming the Future’ bediende Carola Schouten, onze Minister van Landbouw, Natuur & Voedselkwaliteit, de (internationale) stakeholders tijdens de Grune Woche op de Nederlandse zienswijze op het verduurzamen van voedselketens.

Nederland is met haar kennis en ervaring in agro-foodketens en haar overtuiging dat we aan de vooravond staan van een transitie binnen agrarische- en voedselproducerende ketens, als geen ander in staat om de wereld op sleeptouw te nemen. Deze overtuiging en visie werd in Nederland enkele maanden geleden verwoord in de kringloopvisie, ook wel bekend onder de titel ‘Waardevol en Verbonden’.

Ik zou graag wat langer willen stilstaan bij deze visie van het Ministerie van LNV. Waarom? Omdat ik bemerk dat het keten-denken hier en daar – onbewust hoop ik – uit het oog wordt verloren en het verliest van de focus op kringlopen, terwijl samenwerking met verwerkende schakels in de keten van essentieel belang is om kringlopen binnen voedselketens te kunnen realiseren. Voedsel komt in heel veel gevallen niet direct van het akkerland en ondergaat vaak enkele verwerkingsstappen voordat consumenten ervan kunnen genieten. De keten stopt niet bij de land- en tuinbouw.

Bij de term ‘waardevol’ denk ik aan het feit dat miljoenen (mondiale) consumenten dagelijks, als onderdeel van een lekker, gezond, duurzaam en gevarieerd voedselconsumptie, genieten van aardappelproducten van Nederlandse bodem. De aardappelketen, inclusief toeleverende bedrijfstakken, staan internationaal zeer hoog aangeschreven. In Nederland geproduceerde aardappelproducten staan mondiaal bekend om hun uitstekende kwaliteit en worden gretig afgenomen. De aardappelverwerkende sector levert elke dag een topprestatie en is in de afgelopen jaren daarom gestegen naar 9. op het lijstje meest geëxporteerde agro-food producten van Nederland. Best indrukwekkend. Door deze koploperposities kunnen niet alleen mondiale consumenten bediend worden maar ook aardappeltelers in Noordwest Europa. Voor duizenden akkerbouwers in Nederland vormt de aardappelteelt een belangrijke bron van inkomsten. En als we het over ‘verbinden’ hebben dan is het goed om te realiseren dat Nederlandse aardappeltelers in veel gevallen jarenlange relaties hebben met afnemers van consumptieaardappelen. Het is geen uitzondering als er generatie op generatie wordt samengewerkt met vaste aardappelverwerkers. Op veel vlakken is duidelijk dat verwerkende sectoren, waaronder de aardappelverwerking, als schakel binnen voedselketens, essentieel zijn om de visie van het Ministerie van LNV handen en voeten te geven. In die zin heeft de bedenker van de internationale slogan ‘Farming the Future’, wat mij betreft teveel nadruk gelegd op agrarische sector en te weinig op de voedselketen.