Trend verminderen verspilling in aardappelverwerkende industrie zet door

De voedselverspilling in de aardappelverwerkende industrie neemt verder af. Uit de nieuwe resultaten van de voedselverspillingsmonitor onder de leden van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende industrie (VAVI) blijkt dat het sectorgemiddelde in 2025 verder is gedaald naar 4,0% voor de productie van bevroren aardappelproducten. Het totale volume reststromen was iets lager, vooral door procesefficiencyverbeteringen bij de bedrijven. Verder werd iets meer voorgebakken product bestemd als diervoerder en ging minder naar vergisting. De sector ligt op koers om de EU-doelstelling te halen.

De aardappelverwerkende industrie meet voedselverspilling in het productieproces dit jaar voor het zesde jaar op rij en is daarmee één van de eerste sectoren die over zo’n lange periode sectorbreed meet.

De resultaten uit de voedselverspillingsmonitor

Het sectorgemiddelde van voedselverspilling is in 2025 verder gedaald naar 4,0% voor de productie van bevroren aardappelproducten. Dat betekent dat 96% van alle aangevoerde aardappelen, plantaardige olie en andere ingrediënten worden verwerkt tot voedselproducten en dat ook het grootste deel van reststromen een nuttige bestemming krijgt als ingrediënt voor voedsel, diervoeder of biobased materialen. De 4,0% reststromen die tellen als voedselverspilling worden grotendeels benut voor het maken van biogas en een klein deel als compost.

Voor de monitor werkt Wageningen University & Research samen met zes grote marktspelers: Agristo, Aviko, Farm Frites, Lamb Weston, McCain en Peka Kroef, en worden ze ondersteund door het ministerie van LVVN. Met de resultaten, hier specifiek voor diepvriesproducten, kunnen de bedrijven samen leren, impact creëren en innovatie binnen de sector stimuleren.

Minder reststromen van voorgebakken producten

De industrie wil zoveel mogelijk waarde uit de aardappelen halen en dat is ook terug te zien in de monitor. Door efficiencyverbeteringen in het productieproces (zoals verbeterde optische sortering) zijn zowel absoluut als relatief minder reststromen ontstaan. Daarnaast zijn er minder voorgebakken producten naar vergisting gegaan.

Doelstelling

In 2025 is er een nieuwe bindende doelstelling vastgesteld door de Europese Commissie voor de verschillende schakels in de voedselketen. Voor de verwerkende industrie is dit op nationaal niveau 10% minder verspilling in 2030 ten opzichte van het gemiddelde voor de periode 2021-2023. Als we de resultaten van de monitor over 2025 vergelijken met het sectorgemiddelde van 2021-2023, is de verspilling met 7% afgenomen. De sector draagt daarmee bij aan het behalen van de Europese doelstelling, maar er zijn nog stappen te zetten om de 10% te behalen.

Oplossingen vanuit de sector

Om verspilling verder te beperken en aardappelen en reststromen uit de aardappelverwerkende industrie zo hoog mogelijk te verwaarden, werken de bedrijven onder meer aan:

• Slimmere optische sorteertechnieken om aardappelen op de meest efficiënte manier te kunnen benutten en zoveel mogelijk van de aardappel tot eindproduct te verwerken;
• Eerdere en/of betere scheiding van zetmeel in het proceswater, waardoor minder zetmeel in het afvalwater verdwijnt en/of niet geschikt is voor diervoeder;
• Introductie van aardappelproducten met schil, of producten waarin kleine of korte stukjes worden verwerkt;

Kansen en uitdagingen

De sector ziet daarnaast nog meerdere kansen waar winst te behalen is op het gebied van voedselverspilling verminderen. Sommige kansen bieden wel uitdagingen, die o.a. met wet- en regelgeving te maken hebben.

• Doelgericht sturen op voorkomen van verspilling
  Doelgericht sturen op efficiënter gebruik van aardappels en andere grondstoffen om op die manier zoveel mogelijk uit de aardappel te halen, en daarmee minder reststromen genereren, draagt direct bij aan het verlagen van voedselverspilling.

• Minder reststromen naar vergisting
  Door reststromen te verwerken op een manier die hoger op de Ladder van Moerman staat dan vergisting, kan ook impact worden gemaakt. Alle reststromen die worden benut als voedsel voor mensen, dieren of als materialen tellen niet mee als voedselverspilling.
• Hogere verwaarding van grijs zetmeel tot diervoer
  Het inzetten van de reststroom grijs zetmeel als diervoer kan de grootste impact maken. Het is de enige mogelijke manier om het algemene doel van 50% minder voedselverspilling in 2030 (SDG 12.3 van de Verenigde Naties) te halen in deze sector. Lamb Weston heeft in een nieuwe fabriek in Kruiningen extra investeringen gedaan om ‘grijs zetmeel’ (dit ontstaat tijdens het blancheren) nu al af te kunnen zetten naar diervoeder. Naar de toekomst toe kan de impact verder worden vergroot als de mogelijkheden voor grijs zetmeel als diervoeder worden verruimd.